Twee begrotingen zijn goedgekeurd. Een derde staat op het punt te worden ondertekend. En toch ziet Orihuela Costa weinig bewijs dat de machthebbers het als iets meer beschouwen dan een handige bron van inkomsten.
Weg met de persberichten, het geënsceneerde optimisme en de rituele taal van de gemeentepolitiek, komt een hardere realiteit aan het licht. Orihuela Costa faalt niet door pech of administratieve complexiteit. Het faalt omdat het systematisch is gedeprioriteerd door de instelling die er het meest van afhankelijk is.
Al decennialang is de kust de economische motor van de gemeente – die inkomsten genereert uit toerisme, de vastgoedmarkt in stand houdt, internationale investeringen aantrekt en de bredere lokale economie ondersteunt. Zonder Orihuela Costa zou de financiële stabiliteit van de gemeente er heel anders uitzien. Maar wanneer het tijd is om die rijkdom opnieuw te investeren, keert de stroomrichting om.
Geld stroomt landinwaarts. Verwaarlozing stroomt naar buiten.
De inwoners discussiëren niet langer over de vraag of deze onbalans bestaat. Ze vragen zich af of deze opzettelijk is. De herhaalde goedkeuring van begrotingen zonder noemenswaardige investeringen in de kustgebieden heeft de indruk gewekt van een gemeente die structureel niet in staat is de kust als een gelijkwaardige partner te behandelen. Elk nieuw financieel plan wordt gepresenteerd als vooruitgang; elk jaar eindigt echter met dezelfde onopgeloste tekortkomingen.
Dit is geen partnerschap. Dit is uitbuiting.
Een oud gezegde luidt dat een luipaard zijn vlekken niet kan veranderen. Steeds meer inwoners geloven dat Orihuela zijn politieke instincten ten opzichte van de kust niet kan veranderen – niet omdat oplossingen onmogelijk zijn, maar omdat de wil om ze te implementeren er nooit echt is geweest. Regeringen wisselen, coalities verschuiven, de retoriek evolueert, maar de onderliggende dynamiek blijft onveranderd.
De relatie vertoont nu kenmerken van iets zeer ongezonds: een systeem waarin Orihuela Costa onevenredig veel bijdraagt, terwijl het er onevenredig weinig voor terugkrijgt. Belastingen, heffingen en economische activiteit worden zonder aarzeling verwelkomd. Verzoeken om eerlijke investeringen worden beantwoord met uitstel, verwatering of stilte.
Vertrouwen, dat herhaaldelijk is geschonden, verdwijnt niet zomaar. Het verhardt tot wantrouwen.
Gemeentebestuurders zullen beweren dat verbeteringen gepland zijn, dat processen tijd kosten en dat budgetten een evenwicht moeten vinden tussen concurrerende prioriteiten. Maar geduld is niet oneindig en geloofwaardigheid is niet hernieuwbaar als die eenmaal is uitgeput. Gemeenschappen kunnen tegenspoed accepteren als ze geloven dat die gedeeld wordt. Ze komen in opstand als ze geloven dat die selectief wordt opgelegd.
De harde conclusie die velen aan de kust nu trekken, is dat het leiderschap van Orihuela niet alleen faalt in Orihuela Costa, maar dat het daar ook nog eens comfortabel mee is. Omdat de economische productiviteit van de kust onverminderd hoog blijft, is de prikkel tot verandering zwak. Succes is een reden voor verwaarlozing geworden in plaats van een rechtvaardiging voor investeringen.
Dit is een gevaarlijke misrekening.
Een gemeente die een van haar meest productieve districten als wegwerpbaar beschouwt, riskeert meer dan alleen politieke kritiek. Ze riskeert een ontwrichting – economisch, sociaal en maatschappelijk. Wanneer inwoners zich vervreemd voelen van het gezag dat hen bestuurt, begint het gevoel van gemeenschappelijk doel dat gemeenten bijeenhoudt, af te brokkelen.
Orihuela Costa wil geen conflict. Het wil eerlijkheid. Het wil erkenning dat bijdrage gepaard moet gaan met inzet. Het wil zich onderdeel voelen van de gemeente in plaats van slechts een financieringsmechanisme.
Er zal binnenkort een nieuwe begroting worden goedgekeurd. Er zal zich een nieuwe kans voordoen om het roer om te gooien.
Maar als de geschiedenis een leidraad is, vermoeden de bewoners nu al wat er gaat gebeuren.
Het gevaarlijkste moment voor een bestuurslichaam is immers niet wanneer mensen boos zijn, maar wanneer ze niet meer geloven dat verandering mogelijk is.
En op Orihuela Costa begint dat moment aan te breken.
