Pilar bewees dat onafhankelijkheid mogelijk is, maar Orihuela Costa moet zich voorbereiden op een lange strijd.
Terwijl het naburige Pilar de la Horadada zijn veertigjarig bestaan als zelfstandige gemeente viert, kijken de inwoners van Orihuela Costa onvermijdelijk met een mengeling van bewondering, inspiratie en frustratie over de gemeentegrens.
Pilar scheidde zich op 30 juli 1986 formeel af van Orihuela, na jarenlange onderhandelingen en aanhoudende lokale campagnes. De herdenking laat zien dat gemeentelijke onafhankelijkheid mogelijk is, maar ook dat die nooit bereikt wordt door simpelweg een petitie te ondertekenen of een verklaring af te leggen.
Voor Orihuela Costa is het argument voor meer autonomie geworteld in de geografie, de bevolkingsgroei en de hardnekkige overtuiging dat de ontvangen diensten niet in verhouding staan tot de belastinginkomsten.
De kust ligt op meer dan dertig kilometer van de stad Orihuela. Het is uitgegroeid tot een grote, diverse en steeds permanenter wordende gemeenschap, met een officieel geregistreerde kustbevolking van bijna 28,000 tegen het einde van 2024. Toch blijven bewoners klagen over gebrekkig onderhoud, verslechterende wegen en trottoirs, onregelmatige afvalinzameling, verwaarloosde groene gebieden en een infrastructuur die de ontwikkeling niet heeft bijgehouden.
Dit leidt tot een fundamentele tegenstrijdigheid.
Orihuela Costa wordt beschouwd als een essentieel economisch onderdeel van de gemeente, met name door middel van onroerendgoedbelasting, toerisme en commerciële activiteiten. Veel inwoners zijn echter van mening dat het gebied politiek en administratief gezien een ondergeschikte rol speelt bij de verdeling van publieke diensten en investeringen.
Daarom is onafhankelijkheid voor sommige inwoners uitgegroeid van een marginaal gespreksonderwerp tot een serieuze politieke doelstelling.
PIOC is nu begonnen met het promoten van een formeel afscheidingsproces en voert openlijk campagne voor een onafhankelijke kustgemeente. Enthousiasme alleen zal dat resultaat echter niet opleveren. Onafhankelijkheid vereist een juridisch houdbare basis, geloofwaardige financiële planning, territoriale afbakening, bestuurlijke capaciteit en duurzame democratische steun.
Het grootste obstakel is wellicht niet het gemeentehuis van Orihuela.
Het kan de kust zelf zijn.
Te veel inwoners staan niet geregistreerd in het kiesregister. Te veel kiesgerechtigden voltooien de aparte procedure voor inschrijving niet. Anderen klagen luidkeels over verwaarlozing, maar stemmen nooit.
Een beweging kan geen overweldigend democratisch mandaat claimen, tenzij die steun wordt aangetoond door officiële registratie, deelname aan verkiezingen en duurzame organisatie.
Het internationale karakter van Orihuela Costa zorgt voor extra moeilijkheden. De inwoners komen uit vele landen, spreken verschillende talen en hebben uiteenlopende kiesrechten. De registratievereisten kunnen verwarrend zijn, deadlines worden gemakkelijk gemist en politieke informatie wordt niet altijd effectief gecommuniceerd.
Dat kan leiden tot onderregistratie en een lage participatiegraad, maar beweringen dat de autoriteiten de bevolkingslijsten opzettelijk manipuleren, vereisen hard bewijs. Een sterker argument is dat administratieve complexiteit, beperkte toegankelijkheid en onvoldoende communicatie de participatie kunnen belemmeren, al dan niet opzettelijk.
Pilars ervaring is inspirerend, maar mag niet geromantiseerd worden.
De onafhankelijkheid werd niet bereikt door één vergadering, één petitie of één verkiezing. Het vergde volharding, maatschappelijke eenheid en een gemeenschap die bereid was door te zetten ondanks vertragingen en teleurstellingen.
Orihuela Costa moet hetzelfde verwachten: een lange strijd.
Orihuela heeft een duidelijk financieel en politiek belang bij het behoud van de bestaande gemeente. Geen enkele regering zal zonder verzet grondgebied, bevolking, belastinginkomsten en economische activiteit opgeven.
Daarom moet elke onafhankelijkheidscampagne sterker zijn dan haar slogans.
Er zijn gekwalificeerde kandidaten nodig.
Het vereist juridische expertise.
Het vereist transparante financiële prognoses.
Het heeft steun nodig die verder gaat dan sociale media.
Bovenal heeft het stemmen nodig – vele duizenden, die herhaaldelijk bij de stembus moeten worden getoond.
De weg die voor ons ligt is lang. Er zullen administratieve obstakels zijn, politieke tegenstand, interne meningsverschillen en onvermijdelijke pogingen om de beweging in diskrediet te brengen.
Maar het alternatief is eveneens duidelijk: blijven binnen een systeem waarvan veel inwoners vinden dat het geen eerlijke vertegenwoordiging, adequate investeringen en diensten biedt die in verhouding staan tot de belastingen die ze betalen.
Pilar de la Horadada bewees dat scheiding van Orihuela mogelijk is.
Maar het bewees ook nog iets anders:
Onafhankelijkheid wordt niet door de machthebbers opgelegd. Ze wordt geduldig, rechtmatig en democratisch opgebouwd door een gemeenschap die verenigd genoeg is om haar op te eisen – en vastberaden genoeg om nooit op te geven.
